بررسی همبستگی دقت و صحت دستگاههای اسپکتروفتومتر در سنجش اندیس سفیدی و ته رنگ سرامیک سفید غیر فلورسنتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه پژوهشی دوباره تولید رنگ و کنترل رنگ، پژوهشکده فیزیک رنگ، پژوهشگاه رنگ، تهران، ایران
2 پژوهشگاه رنگ - پژوهشکده فیزیک رنگ، گروه پژوهشی کنترل رنگ و دوباره تولید رنگ
چکیده
در حال حاضردستگاههای اسپکتروفتومتر انعکاسی به شکل رومیزی و پرتابل با هندسه و طراحی های مختلفی جهت ارائه اندیسهای سفیدی و ته رنگ نمونه های سفید و مختصات های رنگی نمونه ها در دسترس کاربران قرار دارد. در این دستگاهها مواردی نظیر هندسه تابش-مشاهده، نوع منبع نوری و عمر آن، وسایل تفرق نور و گیرنده های نوری نقش موثری در دقت و صحت آنها داشته که به نوعی روی نتایج خروجی دستگاه موثر خواهد بود. در این تحقیق نقش دقت و صحت اسپکتروفتومترها در اندازه‌گیری سفیدی و ته رنگ یک نمونه سفید سرامیکی مرجع BCRA مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور از 7 دستگاه اسپکتروفتومتر با مدلهای متفاوت و با هندسه di:8◦ استفاده گردید. نتایج نشان داد که نه تنها کارکرد و نگهداری دستگاه بصورت مستقیم و بالقوه در دقت و صحت این دستگاهها نقش دارد بلکه در مورد اسپکتروفتومترهایی با هندسه یکسان و مدل متفاوت که دقت و صحت آنها در حد رواداری قابل قبول نیز قرار دارد مشاهده می‌شود که در اندازه‌گیری سفیدی با هم اختلاف داشته بطوریکه اختلاف اندیس سفیدی اندازه گیری شده در مقایسه با مقادیر واقعی در محدوده 0.16 تا 3.28 واحد متغیر است.
کلیدواژه‌ها

[1] H. Amirshahi and P. Agahian, Computational Color
Physics (Persian), Tehran: Arkane Danesh, 1997, pp.
306-322.
[2] R. Jafari, “Comparing of selected whiteness formulae
in Assessment of samples out of CIE1982 whiteness
formula restricted boundariesˮ, MS thesis, Amir Kabir
University of Technology, Tehran, Iran, 2006.
[3] R. Jafari and S.H. Amirshahi, “The dependency of
colorimetric characteristics of black fabrics to the
whiteness attribute of substrateˮ, Prog. Color Color.
Coat., vol. 11, no. 2, pp. 113-122, 2018.
[4] R. Jafari, “Achromatic: definitions, concepts and
indices. Part I: Whitenessˮ, Stud. Color World, vol. 4,
pp. 49-56, 2014.
[5] R.S. Berns, F.W. Billmeyer, and M. Saltzman, Principles
of Color Technology: New York, 4th ed., John Wiley
and Sons, 2019, pp. 124-131.
[6] R. Jafari and S.H. Amirshahi, “A comparison of the CIE
and uchida whiteness formulae as predictor of average
visual whiteness evaluation of textilesˮ, Text. Res., vol.
77, no. 10, pp. 756-763, 2007.
[7] R. Jafari and S.H. Amirshahi, “Variation in the precisions
of observers regarding the ordering of white samples”,
Color Technol., vol. 124, no. 2, pp. 127-131, 2008.
[8] R. Jafari and M. Shahmohamadi, “Evaluation of
performance of Uchida whiteness formula in CIE
modified tinting regionˮ, Color Sci. Technol., vol. 11,
no.1, pp. 23-34, 2017.
[9] ASTM E 313, Standard Practice for Calculating
Yellowness and Whiteness Indices from Instrumentally
Measured Color Coordinates, Annual Book of ASTM
Standard, 2015.