ITAST (Iranian Textile Association of Science and Technology) Journal of Textiles and Polymers 2322-5203 12 4 2024 12 21 تأثیر پارچه‌های جاذب رطوبت بر بهبود زخم‌بستر بیماران بستری طولانی‌مدت تأثیر پارچه‌های جاذب رطوبت بر بهبود زخم‌بستر بیماران بستری طولانی‌مدت 247001 10.48302/jtp.2026.555217.1340 EN فاطمه محبی جهرمی دانشگاه الزهرا تهران مریم مونسی سرخه دانشگاه الزهرا تهران Journal Article 2025 10 24 زخم‌بستر یکی از مشکلات شایع بیماران بستری طولانی‌مدت، به‌ویژه سالمندان، بیماران کم‌تحرک و افراد دارای محدودیت حرکتی است که عمدتاً به دلیل فشار مداوم، سایش و تجمع رطوبت در پوست ایجاد می‌شود. کنترل رطوبت نقش حیاتی در کاهش عفونت، تسریع روند بهبود و پیشگیری از عوارض بعدی دارد. نوع و بافت پارچه‌هایی که مستقیماً با پوست بیمار در تماس هستند، مانند ملحفه‌ها، لباس‌ها و پانسمان‌ها، اهمیت ویژه‌ای دارد. هدف این مطالعه بررسی تأثیر انواع پارچه‌های جاذب رطوبت شامل طبیعی، مصنوعی، ترکیبی و هوشمند بر بهبود زخم‌بستر بیماران بستری طولانی‌مدت است. با روش مرور نظام‌مند و تحلیلی مقالات علمی، عملکرد پارچه‌ها بر اساس شاخص‌های مدیریت رطوبت، خاصیت ضدباکتری، حساسیت‌زایی پوستی، زیست‌سازگاری و هزینه ارزیابی شد. نتایج نشان داد پارچه‌های هوشمند با بیشترین شاخص مدیریت رطوبت و ویژگی‌های ضدباکتری، بیشترین کارایی را دارند، هرچند هزینه بالای آن‌ها ممکن است محدودیت‌هایی ایجاد کند. پارچه‌های ترکیبی با ترکیب متوازن الیاف طبیعی و مصنوعی و تکمیل‌های تخصصی، عملکردی نزدیک به پارچه‌های هوشمند ارائه می‌دهند. پارچه‌های طبیعی با راحتی و سازگاری بالا و پارچه‌های مصنوعی با دوام و ویژگی‌های ضدباکتری، محدودیت‌هایی در جذب رطوبت دارند که با تکمیل‌های تخصصی قابل بهبود است. ساختار بافت (تاری-پودی، حلقوی، بی‌بافت) و طراحی چندلایه نیز در انتقال رطوبت و تسریع ترمیم زخم نقش دارد. این پارچه‌ها در مقایسه با باند و گاز پنبه‌ای موجود در بازار، ممکن است عملکرد بهتری در مدیریت رطوبت و کاهش عفونت ارائه می‌کنند. انتخاب و بهینه‌سازی جنس، ساختار و لایه‌بندی پارچه‌های جاذب رطوبت می‌تواند راهکاری مؤثر برای ارتقای کیفیت مراقبت از بیماران بستری طولانی‌مدت باشد. زخم‌بستر یکی از مشکلات شایع بیماران بستری طولانی‌مدت، به‌ویژه سالمندان، بیماران کم‌تحرک و افراد دارای محدودیت حرکتی است که عمدتاً به دلیل فشار مداوم، سایش و تجمع رطوبت در پوست ایجاد می‌شود. کنترل رطوبت نقش حیاتی در کاهش عفونت، تسریع روند بهبود و پیشگیری از عوارض بعدی دارد. نوع و بافت پارچه‌هایی که مستقیماً با پوست بیمار در تماس هستند، مانند ملحفه‌ها، لباس‌ها و پانسمان‌ها، اهمیت ویژه‌ای دارد. هدف این مطالعه بررسی تأثیر انواع پارچه‌های جاذب رطوبت شامل طبیعی، مصنوعی، ترکیبی و هوشمند بر بهبود زخم‌بستر بیماران بستری طولانی‌مدت است. با روش مرور نظام‌مند و تحلیلی مقالات علمی، عملکرد پارچه‌ها بر اساس شاخص‌های مدیریت رطوبت، خاصیت ضدباکتری، حساسیت‌زایی پوستی، زیست‌سازگاری و هزینه ارزیابی شد. نتایج نشان داد پارچه‌های هوشمند با بیشترین شاخص مدیریت رطوبت و ویژگی‌های ضدباکتری، بیشترین کارایی را دارند، هرچند هزینه بالای آن‌ها ممکن است محدودیت‌هایی ایجاد کند. پارچه‌های ترکیبی با ترکیب متوازن الیاف طبیعی و مصنوعی و تکمیل‌های تخصصی، عملکردی نزدیک به پارچه‌های هوشمند ارائه می‌دهند. پارچه‌های طبیعی با راحتی و سازگاری بالا و پارچه‌های مصنوعی با دوام و ویژگی‌های ضدباکتری، محدودیت‌هایی در جذب رطوبت دارند که با تکمیل‌های تخصصی قابل بهبود است. ساختار بافت (تاری-پودی، حلقوی، بی‌بافت) و طراحی چندلایه نیز در انتقال رطوبت و تسریع ترمیم زخم نقش دارد. این پارچه‌ها در مقایسه با باند و گاز پنبه‌ای موجود در بازار، ممکن است عملکرد بهتری در مدیریت رطوبت و کاهش عفونت ارائه می‌کنند. انتخاب و بهینه‌سازی جنس، ساختار و لایه‌بندی پارچه‌های جاذب رطوبت می‌تواند راهکاری مؤثر برای ارتقای کیفیت مراقبت از بیماران بستری طولانی‌مدت باشد.